به گزارش اطلاعات آنلاین به نقل از سیانان، بر اساس مفاد این توافق، عربستان مجاز خواهد بود اورانیوم را در خاک خود غنیسازی کند و مشمول سازوکارهای سختگیرانه نظارت بینالمللی نخواهد بود. جزئیات این توافق باعث نگرانی برخی مقامهای رسمی در واشنگتن شده است.
توافق هستهای آمریکا و عربستان به دلیل نگرانی از مخالفت دوحزبی در کنگره آمریکا، نزدیک به یک سال است که به امضای نهایی نرسیده است. دولت ترامپ پذیرفته است که بدون الزام عربستان به اجرای سازوکارهای نظارتی بینالمللی طراحیشده برای جلوگیری از تولید سلاح هستهای، به این کشور اجازه غنیسازی اورانیوم بدهد.
پیشنویس این توافق که حمایت آمریکا از برنامه هستهای غیرنظامی ریاض را تشریح میکند، اکنون در انتظار امضای ترامپ است، با وجود اینکه مذاکرات میان دو کشور از اکتبر ۲۰۲۵ به پایان رسیده است. دلیل تأخیر در امضای توافق، نگرانی دولت آمریکا از مخالفت هر دو حزب در کنگره است؛ مخالفتی که میتواند تصویب توافق را متوقف کند، زیرا این توافق نیازمند تأیید کنگره است. جنگ با ایران هم در به تعویق افتادن امضای توافق نقش داشته است.
این توافق که با هدف توسعه برنامه هستهای غیرنظامی عربستان تنظیم شده، در واشنگتن نگرانیهایی ایجاد کرده است، زیرا مسئله نظارت را به شکل کامل حلوفصل نمیکند و به عربستان اجازه میدهد در خاک خود اورانیوم غنیسازی کند. منتقدان هشدار میدهند که این موضوع میتواند ریاض را به توانایی ساخت سلاح هستهای نزدیکتر کند.
دولت ترامپ اوایل سال جاری میلادی اعضای کنگره را درباره چارچوب این توافق توجیه کرده و طرحی ارائه داده بود که بر اساس آن، عربستان علاوه بر غنیسازی اورانیوم، اجازه بازفرآوری پلوتونیوم را نیز در خاک خود خواهد داشت. غنیسازی اورانیوم و بازفرآوری پلوتونیوم دو مسیر اصلی برای دستیابی به مواد شکافتپذیر مورد نیاز جهت تولید سلاح هستهای هستند.
بیشتر کشورهایی که نیروگاه هستهای غیرنظامی دارند، اورانیوم غنیشده خود را تولید نمیکنند، بلکه آن را از تأمینکنندگانی مانند آمریکا یا روسیه خریداری و تحت نظارت شدید بینالمللی دریافت میکنند. همچنین پیشنویس توافق، عربستان را ملزم به پذیرش «پروتکل الحاقی» آژانس بینالمللی انرژی اتمی ـ که استاندارد بینالمللی نظارت هستهای محسوب میشود ـ نمیکند. در عوض، سازوکارهای نظارتی صرفاً میان آمریکا و عربستان برقرار خواهد بود.
این توافق همچنین مشخص نمیکند که آیا عربستان به فناوریها و مواد حساس هستهای دسترسی خواهد داشت یا خیر. پادشاهی سعودی سالهاست در پی توسعه یک برنامه هستهای غیرنظامی مستقل است. محمد بن سلمان، ولیعهد این کشور، پیشتر هشدار داده بود که اگر ایران به سلاح هستهای دست یابد، عربستان هم برای دستیابی به آن اقدام خواهد کرد.
